İstanbul şüphesiz ki tarihin en uğrak şehirlerinden biri. Haliyle İstanbul'un bazı semtleri antik çağlardan bu yana yerleşim yeri olmuştur. Khrysopolis (Chrysopolis, Hrisopolis) Antik Kenti, günümüzde İstanbul'un Üsküdar ilçesinde yer almaktadır. Antik dönemde Boğaziçi'nin Anadolu yakasındaki en önemli yerleşimlerden biri olan kent, tam olarak bugünkü Üsküdar Meydanı ve çevresinde konumlanıyordu.
Üsküdar
Ülke: Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Üsküdar
Konum: İstanbul Boğazı'nın Anadolu yakası, Kız Kulesi'nin karşı kıyısı.
Kentin büyük bölümü, yaklaşık 2.500 yıllık kesintisiz yerleşim nedeniyle günümüz şehir dokusunun altında kalmıştır. Bu nedenle Efes veya Perge gibi geniş bir ören yeri günümüze ulaşmamıştır.
Khrysopolis'in adı Yunanca "Altın Şehir" anlamına gelir (Chrysos = altın, Polis = şehir).
Kentin kuruluşu kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ 7-6. yüzyıllarda Megaralı kolonistler tarafından kurulduğu düşünülmektedir. Konumu sayesinde:
Karadeniz ticaretini kontrol eden önemli bir limandı.
Boğaz geçişlerinden vergi alınan stratejik bir noktaydı.
Pers, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde önemini korudu.
Khrysopolis;
Avrupa ile Asya arasındaki en önemli geçiş noktalarından biriydi.
Antik ticaret yollarının düğüm noktasıydı.
Roma döneminde önemli bir gümrük merkezi olarak kullanıldı.
MS 324 yılında I. Konstantin ile Licinius arasındaki Khrysopolis Muharebesi burada gerçekleşti. Bu zafer, Konstantin'in Roma İmparatorluğu'nun tek hükümdarı olmasını sağladı ve kısa süre sonra Konstantinopolis'in (İstanbul) başkent olarak yükselişinin önünü açtı.
Bugün antik kentin büyük kısmı modern Üsküdar'ın altında kaldığından belirgin surlar veya tapınaklar görülemez. Ancak bölgede zaman zaman yapılan altyapı ve arkeolojik kazılarda:
antik limana ait izler,
duvar kalıntıları,
seramik parçaları,
mezarlar,
sütun ve mimari bloklar
ortaya çıkarılmaktadır.
Üsküdar'a ulaşım oldukça kolaydır.
Marmaray
Metro (M5 Üsküdar–Samandıra)
Şehir Hatları vapurları
Motor seferleri
İETT otobüsleri
ile bölgeye ulaşabilirsiniz.
Khrysopolis'in bağımsız bir antik kent ören yeri bulunmamaktadır. Ancak Üsküdar Meydanı, sahil şeridi ve çevresi gezildiğinde antik kentin bulunduğu coğrafya deneyimlenebilir. Bölgedeki tarihi yapılar ve Boğaz manzarası, antik çağdaki stratejik önemini anlamaya yardımcı olur.
Khrysopolis, günümüze büyük ölçüde ulaşamamış olsa da İstanbul'un yaklaşık 2.600 yıllık tarihinin en önemli başlangıç noktalarından biri olarak kabul edilir. Diğer İstanbul Antik Kentler listesi için bağlantıyı takip edebilirsiniz.
Kaynaklar:
Antik kent rehberi
Nerede kalabiliriz, neyle gidebiliriz?
Güncel gezi rotaları